Um lífið og tilveruna

Að kveldi 3. október 1990 var ég stödd á Berlín Alexanderplats í Berlín að fylgjast með mótmælum vegna sameiningar Þýskalands. Óeirðalögregla hafði verið kölluð til og maður vissi að það gæti verið stutt í táragasið. Ég var þarna sem blaðamaður, með skírteini í bandi um hálsinn, vottuð af stjórnvöldum og í fullum rétti til að vera á staðnum.

Lögreglan var í fullum rétti að dreifa mótmælendum áður en allt færi úr böndunum. Til þess var notað táragas. Ég man ennþá hvað sveið og ég blindaðist af tárum. Við hjónin, bæði þarna sem fréttamenn, hlupum grátandi í skjól í neðanjarðarlestarskýli nálægt. Ekki datt okkur þó í hug að kveinka okkur, þetta er bara nokkuð sem maður getur átt von á - það þýðir ekkert að veifa blaðamannapassanum í myrki framan í óeirðalögreglu með táragas.

Þetta atvik kom í hugann í dag þegar ég horfði á atganginn við Suðurlandsveg. Fjölmiðlafólk velti vöngum yfir því hvort lögregla hefði gengið of harkalega fram og hvort þeir sem ekki voru að mótmæla en voru bara á staðnum gætu farið fram á skaðabætur út af piparúða.

“Ég meina, meisa fjölbrautarskólakrakka, hvaða vit er það?” sagði einn viðmælenda stöðvar tvö. Ef þetta voru sömu krakkarnir og klæddu sig upp sem Nazistar og  hentu eggjum í lögreglu og egndu hóp manna með piparúða , “meis”, þá myndi ég spyrja á móti “hvaða vit var það?”

Greinilega var hópur fólks mættur til að skemmta sér við að kasta eggjum og “skapa stemningu” eins og einn ungur eggjakastari sagði í viðtali.

Ef fólk er að abbast upp á lögreglumenn við skyldustörf þar sem piparúða er beitt, verður það að vera manneskjur til að taka því ef það fær piparúða í augun - og ekki væla yfir því.

Auðvitað þótti mér, eins og mörgum fleirum, atgangurinn harður þarna, en það var á báða bóga. Í upphafi var greinilegt að lögregla reyndi að tala menn til og fá þá til að færa sig með góðu. Það gekk ekki. Ef til vill á eftir að koma í ljós að lögregla hafi í einhverjum tilvikum gengið of harkalega fram í dag. Það verður þá örugglega nægilega detaljerað í fjölmiðlum og víðar og vonandi læra menn af því. En það dugði greinilega ekki að tala mjúklega til fólks, þarna var æsingur og ástandið farið úr böndunum.

Ég las viðtal við manninn sem henti grjóti í lögregluna, sem sjá mátti á Mbl.is. Hann hafði fengið piparúða í augun og var svo reiður að hann ákvað að nýta kunnáttuna úr handboltanum og grýta lögreglu. Og hennti engum smá hnullungi. Ég er fegin að ég er ekki mamma þessa drengs, hann verðskuldar að vera rasskelltur.

Ekki datt mér í hug að henda grjóti í lögreglu þó að ég væri “meisuð” í Berlín í den. Hefði auðvitað átt að íhuga málsókn, miðað við fréttaspurningar í dag. En staðreyndin er sú að ég vissi að ég gæti orðið fyrir táragasi, tók áhættuna - og afleiðingunum.