Ég hef verið viku í Litháen á samráðsfundi Porvoo kirknasambandsins. Það er sérkennilegt að fylgjast með hruninu heima úr litlu fundarherbergi í Vilníus þar sem Svíar, Norðmenn, Englendingar og Skotar skiptast á fréttum við Íslendinginn í öllum kaffihléum.

Norðmaður lofar láni. Norðmenn hljóti að standa við bakið á frændum sínum. Skotinn bendir á að sveitarfélagið hennar eigi peninga í Icesave og nú þurfi kannski að skera niður alla þjónustu og auka útsvar þar. Verður kennurum sagt upp?

Englendingurinn hristir bara höfuðið og hefur áhyggjur af öllum sem eiga eftir að tapa peningum og missa vinnuna.

Svíarnir hafa tekið að sér að hafa mestu áhyggjurnar og rapportera á hálftíma fresti nýjar hliðar á efnahagshruninu. Allar fréttir eru slæmar og allar hafa Ísland í miðið. Allt virðist Íslendingum að kenna. Sú þúfa sem velti af stað yfirtökunni á Glitni setti bylgjuhreyfingu af stað til austurs og suðurs.

 Fulltrúar Eystrasaltskirknanna ráðleggja okkur að treysta ekki Rússum.

Deila Brown og Haarde virkar hreinlega súrrealistísk séð úr fundarherberginu í Vilníus. Ég reyni að skilja hana með breskum kollegum en það hljómar bara svo fáránlega. Skildu menn ekki hver annan? Talar Árni Matt ekki ensku? Tala Brown og Darling ekki saman?

Eitt er víst hér - Íslendingar eru ekki góðu gæjarnir í augum flestra. Til þess hafa bissnessmennirnir okkar verið of yfirlýsingaglaðir um eigin snilli og bankarnir of gráðugir í augum Breta og Skandínava. Enginn er samt vondur við mig en nokkrir tóku vel í að kaupa Ísland þegar það var boðið upp á ebay.

Ég rakst á góða grein eftir skólabróður minn Jón Daníelsson á bbc-vefnum sem ég benti sem flestum á. Hófstillt grein, fannst mér og umfram allt ekki svartsýn í lokin.

Litháar hafa unnvörpum sótt vinnu til Evrópu. Sagt er að um milljón Litháar séu í Dublin, sem er reyndar nokkuð vafasöm tala því að þjóðin telur bara 3.5 milljón manns. Nú koma þeir heim því að í vestur Evrópu harðnar á dalnum. Hér hefur verið uppbygging undanfarið en nú er niðursveifla hér sem annars staðar. Allir horfa fram á erfiðan vetur.

Ég sé á póstinum og vefnum að kirkjurnar leggja sig fram á þessum óvissutímum. Í Grafarvogskirkju verður fjármálaumræða á undan messu á morgun, í Laugarneskirkju er kennt um hagsýni á kvöldnámskeiðum og víða taka prestar höndum saman með fulltrúum ýmissa stofnana og minna á viðtalstíma.

Á www.trú.is eru pistlar um það hvernig við getum tekið höndum saman í kreppunni. Karl biskup benti á mikilvægi þess að standa saman og sýna hvert öðru umhyggju, sr. Gunnar Kristjánsson á það tækifæri sem getur falist í kreppu og Kristín Þórunn Tómasdóttir skrifaði frá sjónarhóli móður þegar lífið fellur saman.

Þegar maður er erlendis og sér bara slæmar fréttir er auðvelt að tapa fókus á að lífið heldur áfram. Ég var orðin svo upptekin af kreppu og krepputali í gær að mér brá þegar að eiginmaðurinn hringdi og sagðist vera með yngri syninum á leið í ferð með NFS (nú ferðumst við saman) hópnum.

“Hva - þið hafið bara haldið ykkur við að fara þrátt fyrir kreppuna?” sagði ég.

“Auðvitað,” sagði hann. “Það þýðir ekkert annað.”

Það voru góðar fréttir af Íslandi.

Faðir minn, Björn Friðfinnsson, er farinn að blogga um Evrópumál, umverfis - og orkumál , alþjóðamál og Grímsey hér á Vísisblogginu. Slóðin er blogg.visir.is/bjornf og þar er ítarlegri grein um Vegvísi til Evrópu sem birtist í Fréttablaðinu í dag.

Ég var lengi róleg yfir mótmælum vörubílstjóra. Skildi afstöðu þeirra þó að ég hefði áhyggjur af því að stoðbrautum höfuðborgarsvæðisins væri lokað á annatíma með vegartálmum í formi trukka. En í gærkvöldi þótti mér eiginlega nóg um.

Ég hef nefnilega verið í Palestínu og beðið þess að komast leiðar minnar við fjölmarga vegatálma sem settir eru upp af Ísraelsmönnum á herteknum svæðum og bitna á Palestínumönnum. Abbas er ekki ókunnur vegartálmum, hann þarf oft að glíma við þá í heimalandi sínum. Þess vegna fannst mér sárt að settur væri upp vegartálmi við Bessastaði í gær, einmitt þegar Abbas var þar. Ég hefði haft minni áhyggjur ef þetta hefði verið Georg Bush eða Gordon Brown. En mér finnst að eitt af því sem við ættum að geta boðið Abbas væri að aka um vegi án vegartálma.

Og af fréttum í morgun eru fleiri að missa þolinmæðina.

Jólagjöfin í ár er GPS tæki samkvæmt sérfræðihóp kaupmennskunnar. Við hjónin munum hlýta þessu og gefa hvort öðru tæki svo að enginn villist nú á Miklubrautinni. Að vísu eigum við bara einn bíl svo að það verður þröngt um tækin en hvað gerir maður ekki til að tolla í tískunni.

Ég læt ekki grípa mig aftur sem tískusóða, eins og gerðist s.l. föstudag þegar við fórum út með vinum og ég fékk mér Moihito. Kunningi kom aðvífandi og spurði hvort ég vissi ekki að Moihito væri alveg rosalega 2006. So 2006!!!

Annars hafði ég ætlað að gefa hænur, geitur, búslóð, smokka, skóladót eða annað gagnlegt í jólagjöf. Á www.gjofsemgefur.is er hægt að kaupa  gjafakort handa þeim sem eiga allt fyrir þau sem eiga ekkert. Þetta er “netverslun” Hjálparstarfs kirkjunnar og þarna má fá gjafabréf sem segja viðtakanda að í hans nafni hafi verið keyptar hænur, skóladót, smokkar, geitur, saumavél eða annað og gefið til þróunarhjálpar hjá samstarfsaðilum Hjálparstarfs kirkjunnar. Stærstur hluti aðstoðarinnar fer til Afríku. Ég mæli með vefsíðunni - frábær leið til að gleðja þau sem allt eiga. Verður örugglega vinsæl fyrir svokallað “brúðkaup aldarinnar” um helgina. So 2008!!!

Árið 1979 kom hingað hópur víetnamskra flóttamanna. Í hópnum var ungt, einhleypt fólk sem sótti fast að fá að komast í vinnu sem fyrst og byrja að aðlagast Íslandi. Mig minnir að einhverjir hafi byrjað á Granda og aðrir í Holtakexi.

Fjölskylda mín tengdist hópnum því að pabbi var sjálfboðaliði og í stjórn RKÍ og hafði mikið af þessu fólki að segja. Svo mikið að vinátta myndaðist sem enn heldur.

Eftir nokkrar vikur var unga fólkið stolt farið að myndast við að tala íslensku sem það hafði lært á vinnustaðnum. En einhvern veginn hljómaði þetta ekki eins og ástkæra ylhýra, enda kom í ljós að starfsfólk Granda og Holtakex talaði ekki íslensku við Víetnamska fólkið, heldur bjagaða ensku, af tegundinni Me Tarzan - you Jane.

Víetnamarnir kunnu hvorki ensku né íslensku fyrir (þó að sumir töluðu allt að sex asísk tungumál) og var því lítill greiði gerður með þessum óumbeðnu enskutímum.

Ég minntist þessa þegar ég fylgdist með fréttum um ómálga útlendinga sem eru að taka að sér störf sem Íslendingum hugnast ekki að sinna um þessar mundir - eða eru ekki nógu margir til að sinna.

Ég er alveg sammála því að fólk sem hyggist setjast hér að læri íslensku. En fullorðið fólk lærir bara ekki nýtt tungumál á nokkrum mánuðum. Sjálf hef ég allmikla reynslu af tungumálanámi og hef þess vegna náð nokkurri færni í að tileinka mér önnur mál. Á það hefur reynt þegar ég hef dvalið langdvölum í öðrum löndum. Og ég get fullyrt að það tekur að minnsta kosti tvö ár að ná sæmilegri færni, svona nægri til að halda uppi einföldum samræðum um takmarkað efni og jafnvel stauta sig í gegnum einfaldan texta. Það tekur tíu ár fyrir fullorðna manneskju að fara frá engri þekkingu yfir í að skilja flókinn texta, fylgja öllum samræðum, átta sig á kímni og tvíræðni osfrv.  Hugsanlegar undantekningar eru til, fólk sem fer beint í stíft tungumálanám í nokkur ár er þar á meðal. En ekki þeir sem koma til að vinna og hafa jafnvel fjölskyldu að auki.

Ég tek ofan fyrir því fólki sem reynir sig við íslenskuna og held ekki að henni stafi hætta af því þótt einhverjir nái málinu ekki á nokkrum mánuðum eða árum. Ógnin sem að tungunni stafar er úr annarri átt og er efni í annan pistil.

Mér finnst ekki vitlaus hugmynd hjá Einari Skúla að það fólk sem vill sleppa við Me Tarzan - you Jane kennslustundir hafi lítið merki sem segi: ég er að læra íslensku.

Þá gæti ég amk endurgoldið alla þá velvild og þolinmæði sem mér hefur verið sýnd á Kýpur, í Ísrael, Grikklandi,  Belgíu, Ungverjalandi, Kazakstan og Malasíu þegar ég misþyrmdi tungu innfæddra er ég fetaði fyrstu skrefin í nýju landi og reyndi mig við fyrstu orðin í nýju landi.

Búð með réttlætismerktar vörur, Fair trade, var að opna á Klapparstíg, rétt ofan við Laugarveg. Hún lætur lítið yfir sér en hefur alls kyns vörur sem eru fair traide vottaðar og samt sem áður á algjörlega samkeppnishæfu verði.

Ég hvet fólk til að kíkja í búðina því að þar er margt fallegt, til eignar, átu eða gjafa.

Hjálparstarf kirkjunnar hóf átak í Fair trade málum fyrir ári og var markmiðið að fá fair trade vottaðar vörur inn í almennar matvöruverslanir svo að þau sem vildu hefðu kost á að velja þær. Kirkjur eru hvattar til að nota slíka vöru og ungt fólk í hópi sem kallast Change Makers hefur breytt út boðskapinn.

Hvað er Réttlætismerkt vara, Fair trade? Því er svarað hér.

Halldór Reynisson skrifar um tíu kristin heilræði til umhugsunar fyrir kjósendur á www.tru.is. Þau eru fengin frá samtökum kirkna í Bandaríkjunum sem settu þau fram fyrir kosningarnar 2004. Þarna eru dregin fram kristin grunngildi sem eiga ágætlega við hér á Fróni.

Fyrsta heilræðið fjallar um stríð og frið:

Stríð er andstætt vilja Guðs: Enda þótt stundum geti verið réttlætanlegt að beita valdi sem hinsta úrræði þá blessar Kristur friðflytjendur, sbr. sæluboðin. Við þörfnumst leiðtoga sem sækjast eftir friði með réttlæti og leita lausna á ágreiningi á friðsaman hátt.

Heilræði númer 7 fjallar um innflytjendur:

Ritningarnar kenna kristnum mönnum að bjóða útlendinga velkomna. Við þörfnumst sanngjarnrar löggjafar um innflytjendamál og að vera laus við útlendingahatur eða hræðslu.

Lesa pistil Halldórs á www.tru.is

Í dag er alþjóðlegur baráttudagur gegn kynþáttamisrétti. Kl 17 hefst í Smáralind viðburður til að vekja athygli á þessu þar sem litaglatt ungt fólk býður upp á fjölmenningarspjall, sælgæti og barmmerki. Keppendur í x factor ætla líka að taka þátt í viðburðinum og syngja fyrir gesti og gangandi.

Á kynningarspjaldi vegna átaksins stendur: Dæmir þú fólk eftir útlitinu? Inn við beinið erum við öll eins.

Þjóðkirkjan er meðal þeirra sem stendur að verkefninu og á vef hennar eru frekari upplýsingar.

Blaðamaður Fréttablaðsins hringdi í mig um daginn og spurði um viðbrögð kirkjunnar við klámráðstefnunni. Við spjölluðum vítt og breitt og hann spurði hvort klámiðnaðurinn væri ekki hámark jafnréttisins - kvenstjörnur í þessum myndum fengju miklu hærri laun er karlstjörnur.

Þarna ræður auðvitað lögmálið um framboð og eftirspurn. Neytendur kláms eru flestir karlar og flestir vilja horfa á stúlkur.

Þetta er samt angi af annarri umræðu sem er: Er þetta ekki allt í lagi - enginn neyðir stúlkurnar til að stunda þetta (nema þær sem eru þrælar). Þær eru bara glaðar að fá pening. Þetta er mýtan um hamingjusömu hóruna. Ég sá á fréttavef BBC viðtal við tælenska stúlku sem hafði unnið sem vændiskona. Lesið það og segið mér svo hvaða raunverulega val stúlkurnar hafa.