Ég er áskrifandi að ritningarversi og bæn að morgni dags sem sent er úr almanaki Þjóðkirkjunnar á trú.is. Í morgun voru orðin hressileg áminning um að binda ekki allt sitt trúss við efnahagsgróða og forgengilega hluti:

Já, trúin samfara nægjusemi er mikill gróðavegur. Því að ekkert höfum við inn í heiminn flutt og ekki getum við heldur flutt neitt út þaðan.
Ef við höfum fæði og klæði þá látum okkur það nægja. En þeir sem ríkir vilja verða falla í freistni og lenda í snöru alls kyns óviturlegra og skaðlegra fýsna er sökkva mönnunum niður í tortímingu og glötun.
Fégirndin er rót alls ills. Við þá fíkn hafa nokkrir villst frá trúnni og valdið sjálfum sér mörgum harmkvælum.
En þú, Guðs maður, forðast þú þetta en stunda réttlæti, guðrækni, trú, kærleika, stöðuglyndi og hógværð.
(úr 1. Tímóteusarbréfi 6.6-12)

Hægt er að gerast áskrifandi á http://www.tru.is/almanak.

Borðstofuborðið er þakið súkkulaði og sælgæti: Tvö risaegg, fjögur af miðstærð, átta smáegg, fullt af nammi. Mig hryllir við þessu, enda veit ég af reynslu að lítið verður borðað af dýrðinni, strákarnir mínir hafa alltaf stærri augu en maga þegar kemur að nammi. Sá eldri er þegar búinn að gefa þeim yngri allt innvolsið úr eggjunum sínum tveimur.

Ég reyndi að miðla þeirri visku fyrir páska að áralöng reynsla sýndi að þeir hefðu aldrei lyst á stórum eggjum, en karlpeningur heimilisins lagðist allur gegn skynsemisröddinni. Ekki í fyrsta sinn!

Biskup Íslands talar um páskaeggin í pistli á www.trú.is . Þau eru eitt af elstu táknum páska. Svo segir hann:

Egg er viðkvæmt og brothætt. Eins og lífið. Boðskapur páskanna er krafa um lotningu fyrir lífinu! Við sköpum ekki líf. Við getum ekki skapað eitt einasta lóuegg. En við eigum auðvelt með að brjóta það!

Gleðilega páska!

Jóladagatölin eru komin í búðir. Í Kirkjuhúsinu fást falleg dagatöl með helgimyndum, í Rúmfatalagernum fjölnota dagatöl með vösum fyrir nammi eða annað, í matvöruverslunum súkkulaðidagatöl með tannkremstúbu í kaupbæti.

Ég man hvað mér fannst spennandi að opna glugga á dagatalinu fyrir jól þegar ég var barn. Við vorum þrjú systkinin og því opnaði ég aðeins þriðja hvern dag. Sá sem var síðastur í röðinni og yngstur fékk að opna á aðfangadag. Það var tvöfaldur gluggi og sýndi mynd af Jesú í jötunni, Maríu og Jósef. Stundum breyttum við röðinni svo að aðrir fengju að opna á aðfangadag, því að það var auðvitað aðal myndin.

Synir mínir hafa löngum verið ginnkeyptir fyrir súkkulaðidagatölum. Sjálf er ég ekki hrifin af því að börn borði súkkulaði fyrir morgunmat og gróf því fyrir nokkrum árum upp gamalt, heimagert dagatal þar sem gert er ráð fyrir að „gjafir“ hvers dags séu hengdar upp fyrir 1. desember og síðan klipptar niður.

Aðventa er jólafasta - tími til að fasta, íhuga og biðja. Tími til að minnast boða Krists og gera gott. Í fyrra tók ég upp nýjan sið til að vekja heimilisfólk til umhugsunar um þetta og breytti jóladagatalinu í góðverkadagatal. Hver dagur, hver „gluggi“ á dagatalinu, færir nýtt verkefni til góðs. Ekki mjög stór, eitthvað sem við ráðum við, en samt nóg til þess að við þurfum að leggja okkur fram við að gera það.

Drengirnir mínir, sem nú eru hálfir á unglingsaldrinum, tóku þessu vel og kvörtuðu bara nokkrum sinnum yfir því að fá ekki súkkulaðidagatal. Í staðinn gaf hver morgunn færi á að rifja upp nauðsyn þess að lifa í samræmi við boðskap Krists, eins og Sigurbjörn Einarsson orðaði svo vel í sálmi 374:

Að létta bróður böl
og bæta raunir hans,
að seðja, gleðja, græða mein
sé gleði kristins manns

Ég hef átt frí í morgun. Man ekki hvenær ég átti síðast fríhelgi frá vinnu eða námi svo að þetta er sérlega kærkomið. Ég bjó til apríkósumauk og las öll blöðin. Í einu þeirra var grein um nýju Biblíuþýðinguna eftir Illuga Jökuls. Um ýmislegt getum við verið sammála þar, ég og Illugi, en ekki um kvörtun hans vegna þýðingarinnar á “monogenes” sem var í Jóh. 3:16 þýtt “eingetinn” en er nú þýtt “einkasonur”.
Það er ekki rétt hjá Illuga að þetta orð geti bara þýtt eingetinn. Ég vísa í ágæta grein eftir Einar Sigurbjörnsson til upplýsingar.

Ég er byrjuð að lesa nýju Biblíuþýðinguna. Gat ekki stillt mig um að byrja á Apókrífuritunum. Finnst textinn lipur. Í Síraksbók rakst ég á eftirfarandi um fræðimennsku:

Speki fræðimannsins krefst ríkulegra næðisstunda
sá vex að vísdómi sem fá verk binda.

Líklega best að hætta að þykjast ætla að læra eitthvað með fullri vinnu.

Ég er mjög ánægð með að apókrífuritin skuli vera með í útgáfunni núna. Þau voru hluti af Biblíu okkar til 1866 (ef frá er talin útgáfan 1814, sem kom frá Bretlandi) og hurfu aðeins vegna þess Breska og erlenda Biblíufélagið tók að sér útgáfuna og Kalvínistar sem réðu lögum og lofum í því félagi vildu ekki hafa þau með. Sr. Sigvaldi í skáldsögu Jóns Thorodssens, Manni og konu, vitnaði gjarnan í Síraksbók sem gæti bent til þess að hún hafi verið þekkt og vinsæl áður en Tjallinn náði að hafa hana af okkur.

Eitt undarlegasta hitamálið varðandi nýju þýðinguna er spurningin um “bræður” eða “systkin”. Þarna er væntanlega verið að þýða orðið Ἀδελφοί. Ef einhver grískumaður getur bent mér á annað orð í nýgrísku eða koine grísku (NTgrísku) um systkin, þá skal ég bakka, en ég tel að með því að þýða orðið sem systkin sé loksins komin rétt þýðing. Orðið getur þýtt bæði bræður og systkin. Þannig að ég er ekki ósátt við orðið “systkin” en óhress með að neðanmáls standi “bræður”.

Það er fínt að fólki standi ekki á sama um Biblíuna. Það varð allt vitlaust þegar þýðingin 1912 kom út og hún var kölluð “heiðna Biblían”.

Ég heyrði haft eftir syni þýðandans, Haraldar Níelssonar, að það tæki öld fyrir þýðingu að verða heilög.

Hins vegar fannst mér fáránlegt af fréttamanni Ríkissjónvarpsins að tala um “umdeilda” Biblíuþýðingu í fréttum í gærkvöldi og spyrja Geir Haarde hvort honum hafi þótt rétt að gefa páfa “umdeilda” þýðingu eins og umræður um hana geri hana að vafasamri þýðingu.

Bókin rokselst. Í bókabúðum hrista kaupendur höfuðið yfir þessum vangaveltum um stöku orð og eru ánægðir með vel upp setta bók, með kortum og skýringarköflum, sem einnig er falleg og fer vel í hendi. Allir sem ég þekki sem hafa fengið bókina eru ánægðir með hana, jafnvel þó að þeir séu með vangaveltur um einhver orð. Hvað þurfa margir að vera óánægðir til að bókin sé umdeild? Er nóg að 1 af 1000 sé það? Heitir það umdeilt?
Eða súpum við seyðið af því að fjölmiðlar vilja rifrildi til að þáttur sé skemmtilegur og þess vegna fá þeir fólk sem er tilbúið að vera með stórar yfirlýsingar á báða bóga og sleppa því að leita til þýðendanna sjálfra og biðja um viðbrögð við gagnrýni.

Ég hef athugasemdir við þýðinguna, eins og fram kom að ofan. Gæti nefnt fleiri atriði sem ég hefði viljað hafa öðruvísi. En ég veit að þýðingarnefndin vandaði sig, tók tillit til fjölda ábendinga, og valdi loks ákveðna leið, t.d. hvað varðar eintölu, tvítölu og fleirtölu. Allir sem hafa þýtt vita að oft er fleiri en einn kostur varðandi þýðinguna. En þótt ég hefði viljað eitthvað öðruvísi, er það smámunir hjá gleði minni yfir þessari velheppnuðu bók. Sem er umrædd en ekki umdeild.

Jólin eru að byrja í Íkea, 68 dögum fyrir jól, ef marka má fréttir. Mér finnst það svolítið niðurdrepandi að sjá jólaskraut í október. Jól sem byrja í október eru orðin sjúskuð í desember.  Ég vona að minnsta kosti að jólalögin fari ekki að klingja fyrr en dregur nær desember.

Þó að jólaskrautið fari í taugarnar á mér í október finnst mér það engin ógnun við jólin. Það er bara óþægilegt vegna barnanna sem alltaf búast við að pakkarnir fari að streyma þegar þau sjá jólatré.

Jákvæði snúningurinn á þessu væri auðvitað að kaupa jólagjafirnar í október og snemma í nóvember og hafa svo desember til að njóta aðventunnar með fjölskyldunni, sækja helgistundir og tónleika og hitta vini. Kaupmannsjól í október, alvöru jól í desember. 

Þegar ég bjó í Malasíu náðu skreytingarnar í verslunarmiðstöðunum næstum árið um kring: Í september komu upp skreytingar fyrir ljósahátíð hindúa, Dívali (Dípavali), sem var í október. Um leið og henni lauk komu upp jólaskreytingar og 26. desember hurfu þær en uppkomu skreytingar fyrir kínverska nýjárið. Þegar því lauk var kominn tími á Hari Rayja, sem er lok Ramadan hátíðar múslima, sem þá féll á febrúar eða mars. Þetta var hentugt fyrir þá sem voru seinir með jólakortin. Alltaf hægt að ná næstu hátíð. Senda bara Hari Rayja kort í staðinn.

Allar voru þessar hátíðir þannig orðnar hátíðir kaupmannanna. Innihaldið fann maður ekki í búðunum. Það fundum við hins vegar heima hjá gestrisnum vinum sem kynntu okkur fyrir sínum siðum og sinni trú.

En við höfum ekki hefð fyrir slíkum hátíðum sem geta keppt við jólin hjá kaupmanninum. Maður hlýtur því að spyrja sig hvort þessi þróun að byrja fyrr og fyrr með jólaskrautið og auglýsingar muni  stoppa einhvers staðar. 

 Áður hefðum við getað miðað við göngur og réttir og sláturtíð.  En með fækkandi búfénaði og upplýsingum um óhollustu mörbitans getur slíkt ekki lengur flokkast með sjálfsögðum viðburðum. Jafnvel berjatínsla og sultugerð er ekki það sem hún var. Og ekki höfum við Halloween eða Thanksgiving til að tefja jólaskrautið.

 Ég bind vonir við að birtan stoppi þessi þróun. Að enginn hengi upp jólaskraut fyrr en skammdegið sæki að. Hátíð ljóssins þarf að lýsa upp myrkrið. Annars endum við með jólaskraut í júní.

Kollegi minn, Árni Svanur Danielsson, ræðir um Kvikmyndaverðlaun kirkjunnar í þættinum samfélagið í nærmynd í vikunni. Verðlaunin eru veitt í tengslum við alþjóðlega kvikmyndahátíð í Reykjavík og er þetta annað árið sem slíkt er gert.

Árni Svanur er mikill áhugamaður um kvikmyndir og hefur lagt sig sérstaklega eftir trúarlegum táknum og þemum í kvikmyndum með rannsóknarhópnum Deus ex Cinema. Hann vinnur ötullega að því að drífa í bíó presta og annað áhugasamt kirkjufólk og stendum fyrir samræðum um myndirnar, og tilvistar- og trúarspurningar sem þær vekja.

Leikmannaskóli Þjóðkirkjunnar heldur utan um námskeið sem tengist þessu og gefur fólki stórkostlegt tækifæri til að fara í bíó í góðum félagsskap og á kaffihús á eftir til að ræða um myndina.

“Netið og siðferði á nýjum tímum” var yfirskrift málþings sem upplýsingasvið Biskupsstofu stóð fyrir í Neskirkju í dag. Þar kom margt fram áhugavert enda frummælendur ólíkir. Ég hrökk við þegar Salvör sýndi dæmi um það hvernig börnin okkar geta auðveldlega lent af saklausri leikjasíðu beint inn á áfengisauglýsingar og verri síður. Hún nefndi einmitt dæmi um síðu sem ég veit að yngri sonur minn fer oft á. Nú þarf maður að taka sig á og fylgjast betur með.

Einn frummælenda, Björn Harðarson sálfræðingur, talaði um að netið væri eins og stórborg án lögreglu og að foreldrar þyrftu að taka það hlutverk að sér - Pétur Björgvin Þorsteinsson djákni tók að vissu leyti í sama streng hvað hlutverk foreldra varðar en talað um netið sem nágrenni og börn þurfi “your friendly neighbourhood police” til að spjalla við þau um hvað varast beri.

Annað áhugavert var vangaveltur um völd á netinu, um mun á fréttamönnum og bloggurum, um nafnleysi og falskar kennitölur, óhróður og ábyrgð.

Mjög góð umræða og verður fylgt eftir með frekari þingum. Ég sting upp á umræðu um bloggheiminn sérstaklega næst.

Mér finnst ég alltaf vaxa um nokkra sentímetra á kosningadag. Daginn sem ég er mikilvæg og mitt atkvæði skiptir máli. Auðvitað veit ég að ég hef bara eitt atkvæði, en ég spyr mig alltaf í kjörklefanum: Ertu viss um að þetta sé það rétta?
Í nýju bænabókinni sem Karl Sigurbjörnsson biskup tók saman og kom út í fyrra eru nokkrar bænir á kosningadegi. Þar er ein eftir Martin Lönnebo:

Guð, blessa í dag alla kjósendur
svo að við vitum hvað við erum að gera,
og blessa alla sem kosnir eru,
svo að þeir viti hvað þeim ber að gera. Amen.

Karl Sigurbjörnsson biskup skrifar um lýðræði og kosningar á www.trú.is í dag.
Hann segir meðal annars:

Lýðræðisleg hugsun felur í sér að horfa yfir eigin mörk, hagsmuni og rétt og líta til heildarhagsmuna, hvort sem um er að ræða þjóð eða nærsamfélag. Með því að greiða atkvæði fæ ég tækifæri til að fela öðrum umboð og vald til að skipa málum samfélagsins til heilla fyrir heildina. Um leið geng ég út frá því að sá, eða þau, sem þiggja það umboð vinni af heilindum og trúmennsku, og reynist traustsins verð.

Sá einn á skilið vald sem daglega reynist þess verður.

Þetta verður spennandi kosningavaka. Og væntanlega skemmtileg líka. Það er búið að lofa mér gömlum klippum frá fyrstu árum Stöðvar tvö í kosningasjónvarpi Stöðvarinnar og ég hlakka til að horfa á bernskubrek gamalla starfsfélaga og vina. Svo bíður maður eftir fyrstu tölum - og vonar að þau sem fá völdin eftir kosningarnar reynist þess verðug og viti hvað þeim ber að gera.

Halldór Reynisson skrifar um tíu kristin heilræði til umhugsunar fyrir kjósendur á www.tru.is. Þau eru fengin frá samtökum kirkna í Bandaríkjunum sem settu þau fram fyrir kosningarnar 2004. Þarna eru dregin fram kristin grunngildi sem eiga ágætlega við hér á Fróni.

Fyrsta heilræðið fjallar um stríð og frið:

Stríð er andstætt vilja Guðs: Enda þótt stundum geti verið réttlætanlegt að beita valdi sem hinsta úrræði þá blessar Kristur friðflytjendur, sbr. sæluboðin. Við þörfnumst leiðtoga sem sækjast eftir friði með réttlæti og leita lausna á ágreiningi á friðsaman hátt.

Heilræði númer 7 fjallar um innflytjendur:

Ritningarnar kenna kristnum mönnum að bjóða útlendinga velkomna. Við þörfnumst sanngjarnrar löggjafar um innflytjendamál og að vera laus við útlendingahatur eða hræðslu.

Lesa pistil Halldórs á www.tru.is

Allt í einu var búið að samþykkja að vændi væri löglegt á Íslandi. Á síðustu dögum þingsins varð þetta eitt af þeim málum sem brýnt þótti að kýla í gegn.

Mig grunar að það hafi farið með fleiri eins og mig að við vorum ekki að fylgjast nægilega vel með umræðunni og vorum því gripin í bólinu – höfðum hreinlega sofnað á verðinum. Ég vissi af sænsku leiðinni – og hélt að það yrði sú leið sem tekist yrði á um. Var sjálf hlynnt henni því að ég tel að lagaramminn eigi að hjálpa þeim sem leiðst hafa út í vændi til að losna úr því – án þess að lenda í fangelsi fyrir ólöglega atvinnustarfsemi.

Hins vegar hef ég enga samúð með þeim sem nýta sér neyð vændiskvenna.

Reyndin varð sumsé sú að vændi er löglegt á Íslandi. En þriðji aðili má ekki hagnast. Frétt Stövar 2 á laugardag um sýndi skemmtilegan vinkil: má þá ríkissjóður hagnast með skattheimtu af starfseminni? 

Ég var viðstödd tvær fermingarmessur í gær. Þegar ég horfði á fermingarbörnin í hvítu kyrtlunum, velti ég því fyrir mér hvaða skilaboð ríkisstjórnin sendi unglingunum með samþykkt þessa frumvarps.  Í handbók kirkjunnar er ávarp til safnaðarins eftir fermingu þar sem foreldrar og ættingjar eru minntir á ábyrgð sína sem uppalendur. Þar segir:

Vörumst að hneyksla þau, hafa illt fyrir þeim eða leiða þau afvega á nokkurn hátt, en ástundum með orðum og eftirdæmi að halda þeim á hinum góða vegi, sem liggur til eilífs lífs.

Vændi kann að vera löglegt en ég ætla ekki að benda sonum mínum á það sem mögulega atvinnugrein, og ekki kenni ég þeim heldur að sjálfsagt sé að kaupa sér kynlíf. Fyrst Alþingi tekur þessa ákvörðun veitir víst ekki af að minna okkur foreldra og forsjármenn á að við erum fyrirmyndin og okkar gildismat er það sem börnin taka í arf.