Hvað hefurðu á móti Þjóðkirkjunni?
Í byrjun september 1993, um leið og við hjónaleysin skráðum okkur í óvígða sambúð, skráðum við okkur bæði úr Þjóðkirkjunni. Við grínuðumst svolítið með það að þetta væri gert til þess að tryggja að við byggjum aldrei saman í synd, en auðvitað voru ástæðurnar aðrar og mikilvægari. Elsta dóttir okkar fæddist í lok mánaðarins og við vildum ekki að hún yrði skráð í trúfélag nýfædd og allsendis syndlaus. Meginástæða mín fyrir því að skrá mig úr Þjóðkirkjunni var þó virðing fyrir kristindómnum, mér fannst skylda mín, mín vegna og kirkjunnar, að skrá mig úr kirkjunni þar sem ég gat ekki lengur játað það sem kirkjan játaði. Ég trúði ekki á Drottin Guð skapara himins og jarðar, ekki Jesú Krist hans einkason (þótt hann hefði sagt margt skynsamlegt) og alls ekki á meyfæðingu, upprisu, fórnardauða og erfðasynd. Sá sem ekki trúir þessu átti að mínu mati að vera heiðarlegur gagnvart sjálfum sér og kirkjunni og segja skilið við hana í fyllstu vinsemd.
Þegar ég sagði frá Hagstofuheimsókninni í fjölskylduboði stuttu seinna var ég spurður: „Hvað hefurðu á móti Þjóðkirjunni?“ Og ég svaraði sannleikanum samkvæmt: „ekki nokkurn skapaðan hlut“. Ég var skírður og fermdist eins og flestir aðrir af ýmsum ástæðum sem ekki voru allar trúarlegar. Ég hafði ekkert upp á Þjóðkirkjuna að klaga þótt ég styddi þá, eins og nú, aðskilnað hennar frá ríkinu (og þá á ég við fullkominn aðskilnað, ég þekki rök sumra kirkjunnar manna um að aðskilnaður hafi orðið 1997). Ég hef meira að segja nokkuð gaman af guðfræði og hef vitanlega þurft að hnusa af henni vegna rannsókna í bókmenntasögu. Trúarbrögðin eru að mínu mati einhver makalausasta uppfinning mannsins og rannsóknir á þeim skyldari bókmenntafræðinni en margar aðrar greinar hugvísinda.
En væri ég spurður í dag, myndi ég svara spurningunni í titli þessarar færslu á annan hátt. Ég hef nefnilega orðið ýmislegt á móti Þjóðkirkjunni. Það þarf varla að nefna hér fornfálega afstöðu biskups og margra presta til hjónabandsins. Þar hefur kirkjan dæmt sig úr leik og einfaldast að færa vígsluvaldið alfarið til borgaralegra yfirvalda. Annað mál er framkoma ýmissa kirkjunnar manna, einkum Karls Sigurbjörnssonar í á opinberum vettvangi undanfarin ár. Karl virðist ekki horfast í augu við það að Þjóðkirkjan er ekki lengur einráð í andlegu lífi þjóðarinnar. Hún er fulltrúi einnar lífsskoðunar af mörgum og verður sem slík að taka tillit til annarra viðhorfa. Í þessu felst til dæmis að hún noti ekki stærð sína og afl til boðunar í skólum og leikskólum og að fulltrúar hennar tali af virðingu um þá sem aðhyllast aðrar lífsskoðanir en kirkjan boðar.
Verst þykir mér að hlusta á og lesa ýmis ummæli Karls um mig og aðra trúlausa foreldra. Ég tek því persónulega í hvert skipti sem Karl Sigurbjörnsson gefur í skyn að ég sé ekki jafn góður faðir og þeir sem eru sammála honum í eilífðarmálunum. Ég ætla ekki að segja að Karl sé „hatrammur“ þótt mér þyki skorta nokkuð á kunnáttu hans í mannasiðum, en í hvert skipti sem hann talar svona til mín verð ég pínulítið meira á móti Þjóðkirkjunni.
P.S. Að gefnu tilefni (og til að fækka athugasemdum) vil ég taka fram að ég hef ekkert á móti helgileikjum (eða Grýluleikjum eða álfadansi) á litlu jólunum svo lengi sem þátttakan er valfrjáls. Ég er talsmaður umburðarlyndis og mun umbera helgileiki í skólum héreftir sem hingaðtil. En mér finnst líka að kristnir ættu að vera jafn umburðarlyndir og viðurkenna að jólin eru hátíð okkar allra hvort sem við tengjum þau Jesúsi og fæðingu hans eða ekki.
10. desember 200716:26 kl.
Ef þú hefur ekki athugað skráningu þína í ~15 ár, þá myndi ég athuga hvort þú sért ekki enn “rétt” skráður. Það eru nefnilega dæmi þess að fólk hefur verið skráð aftur í Þjóðkirkjuna (t.d. þegar það skiptir um lögfang). Einfalt að gera það hérna.
10. desember 200719:21 kl.
Takk fyrir þenna góða pistil, með kveðjum að norðan
10. desember 200721:55 kl.
Athyglisverður og skemmtilegur pistill, ekki get ég sagt að ég sé sammála öllu því sem í honum stendur en mörgu er ég þó sammála til að mynda umburðalyndi í báðar áttir þ.e þeirra sem trúlausir eru og þeirra sem kjósa að fylgja vegi kirkjunnar.
11. desember 20079:21 kl.
Hjalti, ég tékkaði á þessu á Þjóðskrá. Öll fjölskyldan er rétt skráð utan trúfélaga. En ég komst raunar að því að sagan í pistlinum var ekki alveg nákvæm. Við reyndumst hafa skráð okkur utan trúfélaga 4.mars ‘93, sem þýðir að við höfum drifið okkur niður á Hagstofu mjög fljótlega eftir að við komumst að því að von var á dótturinni í heiminn.
12. desember 200714:35 kl.
Fínn pistill. Ég er sammála svo gott sem öllu sem þú segir í honum.
Sjálfur steig ég þetta sama skref (þ.e. að ganga úr þjóðkirkjunni og standa utan trúfélaga) skömmu eftir að ég varð 18 ára gamall. Ég hef síðan litið á það sem eina af sárafáum gáfulegum ákvörðunum sem ég tók á árunum fyrir tvítugt.
Raunar finnst mér það nokkuð öfugsnúið að ég og margir aðrir þurfum að hafa fyrir, því þegar við höfum aldur til samkvæmt lögum, að ganga úr félagi sem við vorum sett inn í sem ómálga börn. Nær væri að fólk yrði að bíða eftir lögræði til að fá að ganga í lífsskoðunarfélög, þó opið væri eftir sem áður á að fólk gæti starfað innan þeirra fyrir þann tíma kysi það að gera svo.