Kjartan Jónsson

“Á Íslandi þrífst skipulögð glæpastarfsemi. Það er staðreynd, sem ekki þarf lengur að deila um.” Þannig hljómar upphaf þessarar greinar sem heitir “Opnið augun” bloggið er tengt við. Þar fer sjálfur ritsstjóri Fréttablaðsins nokkurm orðum um það sem hann kallar skipulagða glæpastarfsemi og leggur til úrbætur.

Það er bara einn galli á þessari grein, sem er sá að þarna er hann bara að tala um smákrimmana. Þó að þessir smákrimmar séu orðir verulega stórtækir, miðað við hvernig var hér fyrir nokkrum árum, þá eru þetta bara smápeð í samanburði við þá stórglæpamenn sem enn gangalausir og fá afskrifaðann stórþjófnað sinn á meðan að fjölskyldur landsins þurfa að borga glæpi þeirra.

Ég held aðsumir ættu að skoða það sem stendur þeim nær!!

Stundum þegar maður les eða heyrir fréttir af ummælum manna, sem eiga að teljast málsmetandi og leiðandi í umræðunni, þá rekur mann í rogastans og heldur að manni hafi misheyrst eða að minni mans sé farið að förlast illilega. Þetta á sérstakleg við ef um stjórnmálamenn er að ræða. 

Síðan fer að renna upp fyrir manni að menn virðast skipta um skoðun eftir því hvernig kaupin gerast á eyrinni þann eða hinn daginn. Vissulega gerist það líka stundum að aðstæður breytast og menn hreinlega sjá að skoðun sem þeir höfðu fyrir ekki svo löngu síðan geta verið fáránlegar í ljósi breyttra aðstæðna og því lítið annað að gera en að breyta áliti sínu á málunum.

Ég er ekki að tala um slík tilfelli, heldur þegar ekkert hefur breyst annað en hagsmunir þeirra sjálfra. Þessi frétt er dæmi um slíkt tilfelli, þar sem Guðjón Rúnarsson framkvæmdastjóra Samtaka fjármálafyrirtækja  skrifaði árið 2001 umsögn um nýtt frumvarp til laga um vexti og verðtryggingu, sem þá voru í burðarliðnum, en hann segir:

“að eins og lögin eru í dag (og verða að óbreyttu frumvarpi) er óheimilt að tengja lánssamninga í íslenskum krónum við erlenda mynt.”

Þarna var hann greinilega að óska óbeint eftir því að þessu yrði breytt, því það þjónaði hagsmunum þeirra sem hann var og er fulltrúi fyrir, en slíkt var ekki gert. Eftir dóm héraðsdóms, sem komst að sömu niðurstöðu og Guðjón að óheimilt sé að tengja lánasamninga í íslenskum krónum við erlenda mynt, þá breyttist skoðun hans á þessu máli all snarlega enda þjónar það hagsmunum hans og samtana sem hann er fulltrúi fyrir og samkvæmt fréttinni þá; “Eins og við mátti búast var Guðjón Rúnarsson talsmaður fjármálafyrirtækja óhress með niðurstöðu Héraðsdóms. Í Fréttablaðinu þann 15. febrúar kveðst hann “ganga út frá því að fjármálafyrirtækin hafi talið sig vera að veita lögleg lán.”

Mér datt einhverra hluta vegna til hugar lag frá mínum yngri árum en hluti af texta þess lags er eitthvað á þessa leið:

“Við hjá sirkus Geira Smart, trúum því að hvítt sé svart …….”

Í þessari frétt, sem tengd er við bloggið, er langt og mikið viðtal við Bjarna Benediktsson og fer hann mikinn. Það verður þó að segjast eins og er að þarna sannast máltækið um að ekki fari alltaf saman magn og gæði, sem reyndar á yfirleitt alltaf við við þá forystusauði stjórnarandstöðunnar.

Í þessu viðtali finnur Bjarni ríkisstjórninni allt til foráttu og fer bókstaflega í einn heilann hring í málflutningi, nánast í sömu setningunni. Skoðum þetta:

“Bjarni segist sammála því að tafir á endurskoðun efnahagsáætlunarinnar og veitingu Norðurlandalánanna megi rekja til Icesave. Engu að síður sé fráleitt að tengja málin saman. „Hins vegar sýnist mér á öllu að nú sé að losna um allt hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum alveg óháð Icesave. Það les ég úr yfirlýsingum framkvæmdastjóra Alþjóðagjaldeyrissjóðsins og utanríkisráðherra Noregs. 
Ég á mjög erfitt með að skilja hvers vegna önnur ríki sem ekki eiga aðild að þessari deilu láta það gerast að lánsbeiðni okkar hjá AGS sé tafin. Þar horfi ég fyrst og fremst til Norðurlandanna því lánsloforð frá þeim er forsenda þess að sjóðurinn afgreiði málið. Norðurlöndin eru í raun og veru lykillinn að lausn og um leið og þau segja að þau ætli að standa við sín loforð óháð Icesave-deilunni getum við fengið fyrirgreiðslu frá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum.”

Það er kannski rétt að nefna það hér að einmitt þessi framkvæmdastjóri AGS hefur alla tíð haldið því fram að Icesavedeilan sé alls ekki forsenda fyrir endurskoðun áætlunar þeirra. Svo það er ekkert nýtt í þeim lygaþvættingi og ekkert meira marktækur nú en áður. Það hentar ekki Bjarna Ben að benda á þá staðreynd málsins. Það hentar heldur ekki Bjarna Ben að benda á aðra staðreynd sem hann skautar létt framhjá þegar hann talar um upphaf samningaviðræðna um Icesave en hann segir:

„Við mátum hagsmuni okkar þannig að þeim væri betur borgið með að leiða fram sanngjarna niðurstöðu í málinu frekar en að standa stíf á okkar ítrasta rétti. Það hefur hins vegar komið í ljós að okkur er ekki mætt af neinni sanngirni en við erum ennþá að reyna að knýja fram niðurstöðu sem hægt er að fella sig við. Reynist það ómögulegt hljótum við að hverfa aftur til okkar lagalegu stöðu.”

Þegar minnihlutastjórnin var mynduð, þá lvar verið að vinna að samkomulagi við Breta og Hollendinga, sá samningur átti ekki að fara fyrir þingið enda taldi Bjarni að það væri vantraustsyfirlýsing á ríkisstjórnina sem þá sat að steja slíkt ákvæði inn í heimild til hennar að ganga frá Icesave. Þetta sem þá var rætt um hljóðaði upp á að við Íslendingar tækju á okkur 700 milljarða skuld (núverndi ríkisstjórn er búin að ná þessu niður í tæpa 200 milljarða) þar var líka talað um lánstíma til 10 ára og fyrsta afborgun kæmi strax 2009 (nú er rætt um 17 ár og fyrsta afborgun 2015) Vextir áttu að vera 6.7% (það sem fellt var í þjóðaratkvæðagreiðslunni var með vöxtum upp á 5.5%).

Þessu sleppti Bjarni alveg í skammarræðu sinni um núverandi ríkisstjórn, sem ekki hefur gert neitt annað en vera okkur til ógagns að hans mati. 

Svo er það furðulegt að í þessu viðtali fer hann stórum í því að finna til allar þær hugsanlegu leiðir aðrar sem ríkisstjórnin hefði átt að fara en endar svo á því að tala um samstöðu:

“Kveðst hann ekki búast við öðru, og ekki heyra annað, en að samstaða sé í stjórnarandstöðunni um að halda samstarfi stjórnmálaflokkanna um lausn Icesave-málsins áfram.”

Er hægt að treyst manni sem notar alltaf hvert það tækifæri sem býðst til að sparka í mann að hann meini eitthvað með því þegar hann býður fram hjálp og aðstoð?

Það sannast vel þessa dagana þetta máltæki: “Frændur eru frændum verstir.” Það mætti kannski bæta við það eitthvað á þá leið: “Ef þeir eru í ESB.”

Það kom ánægjuleg frétt í gærmorgun um að Noregur hyggst ekki láta Icesave ráða því hvort þeir láni okkur eða ekki, eins og Evrópusambandið og Alþjóða Gjaldeyrissjóðinn vilja, enda eru Norðmenn utan ESB, sem hefur þar af leiðandi ekki kverkatak á þeim líkt og Finnlandi, Svíþjóð og Danmörku. Þó fannst mér einhverjir varnaglar vera hjá Norðmönnum sem ég held að þýði að þeir láni okkur ekki nema bæði AGS og ESB gefi grænt ljós.

Það er löngu orðið ljóðst, öllum sem vilja sjá það, að Bretar og Hollendingar hafa notað bæði AGS og ESB til þess að kúga okkur til samninga. Ég varaði við því að aðildarumsókn yrði send fyrr en eftir að Icesave samningar væru frágengnir, því ég tel að með henni hafi ríkisstjórnin sett snöru um háls okkur fært ESB hinn endann og gefið þeim frjálst val um að toga.

Fulltrúar AGS hafa mörgum sinnum reynt að telja okkur trú um að þeirra endurskoðun hafi ekkert með Icesave að gera, en samt hefur ekkert gerst og málum sífellt slegið á frest af því að Icesave er ófrágengið. Ég fer nú að hallast að því að við verðum að fara að losna úr greipum sjóðsins. Ég er þó enn harðari á því að inn í ESB höfum við nákvæmlega EKKERT að gera.

Þessi frétt staðfestir allt það sem ég er að segja. ESB virðist ákveða fyrir þessar þjóðir hvað þær mega og hvað ekki. Þeir virðast meira að segja vera svo uppteknir af því að láta af vilja ESB að þeir hafa ekki einu sinni fyrir því að kynna sér um hvað málið snýst nákvæmlega, samanber þetta:

“Á fundinum gagnrýndi Össur Skarphéðinsson utanríkisráðherra orð fjármálaráðherra Svía, sem segir að það sé ómögulegt að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um það hvort menn ætli að standa við skuldbindingar sínar. Össur sagði að það væri alls ekki ætlun Íslendinga að hlaupast brott frá skuldbindinum sínum og furðaði sig á því að fjármálaráðherrann væri haldinn slíkum ranghugmyndum.”

Ég er eiginlega mest hissa á því að Össur skuli vera haldinn þeim ranghugmyndum að halda það að þessir menn taki aðrar upplýsingar trúanlegar en þær sem matreyddar hafa verið ofan í þá af ESB, Bretum og Hollendingum, sem eru saman í fjármálahagsmunagæslubandalagi, sem við stigum illilega á tærnar á.

Ég er hinsvegar líka sannfærður um það að efni þessarar fréttar má alveg lýsa í orðatiltækinu: “Fer eins og köttur í kringum heitann graut.” 

Þessi sendinefnd sneiddi fimlega framhjá megin ástæðunni að þeir eru ekki tilbúnir að taka aðildarumsóknina fyrir strax. Ástæðan er engin önnur en Icesave. Lausn á Icesave er heiti grauturinn sem enginn af þessum aðilum þorir að koma fram með af heiðarleika og segja beint út að aðildarumsóknin verður ekki tekin fyrir á meðan það er óleyst. Næg er andstaðan samt hér á landi gegn ESB aðild að þeir fari nú ekki að auka á hana enn frekar.

Ég mæli með því að við förum að beita eina sterka vopninu sem við höfum gegn þessum þjóðum, sem er fiskútflutningur til Bretlands, Þýskalands og annara ESB landa. Það eru til nægir markaðir fyrir fiskinn okkar annarstaðar í heiminum og þeir mundu ekki þola það lengi að fá ekki héðan fisk, því get ég lofað ykkur. Ég er sannfærður um að það nægði að nefna það, svona rétt í framhjáhlaupi, við þá að menn séu farnir að minnast á þennan möguleika og samningar væru í höfn á mettíma.

Stóra feita neiið sem samninganefndin átti að mæta með í farteskinu og breyta samningsstöðu okkar gríðarlega, ætlar að virka svona álíka vel og að mæta með eina vatsfötu til að slökkva eld í húsi sem stendur í ljósum logum. Enda voru viðbrögð ráðamanna úti einföld: “Þetta er innanríkismál Íslendinga.”

Hún er nefnilega innanríkismál okkar þessi þjóðaratkvæðagreiðsla og ekkert annað. Hún hafði ekkert gildi út fyrir landsteinana, nema kannski ef Bretar og Hollendingar hefði gripið tækifærið og samþykkt samningstilboðið frá því í ágúst. Þá hefði hálfs árs töf skilað okkur verri stöðu en ef þessi lög sem felld voru hefðu skilað okkur. Þetta stóra feita nei gerir nefnilega samningsstöðu okkar verri af þeim sökum, því Bretum og Hollendingum er í sjálfs vald sett að samþykkja það sem lögin frá því í ágúst fólu í sér!

Kannski er fyrirsögnin á þessu bloggi röng, það ætti kannski frekar standa þarna: “Við erum sjálfum okkur verst!”

Ég fæ ekki betur séð en að það sé skollin á stjórnarkreppa hér á landi. Það er einfaldlega ekki starfhæfur meirihluti á Alþingi. Það virðist hver höndin vera uppi á móti annarri í Icesave og ekkert er gert á meðan til þess að koma skuldsettum heimilum landsins til bjargar.

Fyrir mér virðist þetta lið þarna vera upp til hópa í því að benda hvert á annað og segja; þetta er allt þér að kenna! Hinir svara nei þér! Og hinn svarar; nei þér, nei þér og svo koll af kolli. Meira að segja þá virðist mér að Ögmundur og hin fjögur í stjórnarandstöðu VG séu á fullu með Sigmundi Davíð og Bjarna Ben í þessum sandkassaleik sem ert til þess eins að ríkisstjórnin fari frá!

Hvað gerist þá? Við blasir þá stjórnarkreppa, því það er enginn starfhæfur meirihluti á Alþingi, nema því aðeins að Ögmundur og órólegadeildin í kringum hann myndi stjórn með hinum í stjórnarandstöðunni.

Það má vel vera að ég hafi rangt fyrir mér í þessu, en svona blasir málið við mér og svona heyri ég að flest fólk upplifi þetta leikhús fáránleikans við Austurvöll í dag. Það er fullt af fólki sem batt miklar vonir við þetta samstarf samfylkingar og VG. Fólk sem enn ber þá von í brjósti að velferðarmálin og fjölskyldan verði sett ofar auðgildi í landinu. Þessar vonir fara nú óðum dvínandi.

Gerir þetta lið, sem situr á Alþingi, sér ekki grein fyrir því að það fer senn að brjótast út önnur búsáhaldabylting? Sjá þau ekki að það fer stöðugt fjölgandi í hópi mótmælanda á Austurvelli á laugardögum? Það er að þróast sama munstur og var hér í lok árs 2008 og fyrrihluta síðastliðins árs!

Heldur þetta lið að almenningi sé ekki hjartanlega sama hver fer með sigur úr bítum í morfískeppnum Alþingis? Heldur það að fjölskyldur landsins sem eru við það að missa allt sitt standi ekki nákvæmlega á sama um það hvort Sigmundur Davíð hafi náð að stinga upp í Steingrím, eða öfugt? 

Hætið þessum pólitíska leðjuslag og farið þið að vinna þá vinnu sem ykkur er borgað fyrir! Gangið frá Icesave strax og farið þið að snúa ykkur að koma fólkinu í landinu til hjálpar. Það hlýtur að vera svigrúm til þess að afskrifa eitthvað af skuldum þeirra verst settu líkt og gert hefur verið þetta hyski sem kom okkur í þá stöðu sem við erum í. Ein meðalstór afskrift útrásarvíkings mundi fara langt með að bjarga öllum verst settu heimilum landsins.

það fór eins og ég hafði reiknað með fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna að sandkassaleikurinn hjá þeim þarna við Austurvöll fór enn og aftur af stað og náði nýjum hæðum. Auðvitað var þessi þjóðaratkvæðagreiðsla notuð af stjórnarandstæðingum (utan ríkisstjórnarinnar) til þess að reyna að fella stjórnina. það var alltaf borðleggjandi, jafnvel þó að helstu talsmenn þeirra segðu í aðdraganda atkvæðagreiðslunnar að þessar kosningar snéru alls ekki um það.

Strax um kvöldið þegar fyrstu tölur voru birtar var greinilega komið annað hljóð í strokkinn. Þá var strax farið að ræða um það að verið væri að hafna stefnu ríkisstjórnarinnar og gefið ótvírætt í skyn að kjósendur væru að segja já við því að Bjarni Ben og Sigmundur Davíð kæmust til valda. En það var bara ekki spurt um það í kosningunum. 

Eftir sirkusinn hjá stjórnarandstæðingum, sérstaklega eftir frammistöðu þeirra í Silfri Egils hef ég spurt nokkra þá sem ég þekki hvort þeir hafi farið að kjósa og hvernig þeir kusu. Allir þeirra sem fóru til að kjósa, sögðu nei, einn skilaði auðu og annar gerði ógilt. Ég spurði þá hvort þeir hafi sagt nei af því þeir vildu að ríkisstjórnin segði af sér. Aðeins lítið brot af þeim segjast hafa gert það af pólitískri andstöðu við ríkisstjórnina. Það sem kom mér þó mest á óvart var að flestir sem ég spurði eru bæði á móti stjórn og stjórarandstöðu. Kosningin hjá þeim snérist ekki um stuðning við annan aðilann eða hinn.

Þessi viðhorf endurspeglast líka í skoðanakönnuninni um traust, sem byrtist um daginn. Aðeins 13% þjóðarinnar bera traust til Alþingis! Sjálfur er ég líka farinn að efast um þingheim. 

Ég hef alla tíð haft nákvæmlega ekkert traust til Framsóknarflokksins og ákaflega lítið til Sjálfstæðisflokks, en þó hefur mér inn á milli fundist einn og einn sæmilega trúverðugur þingmaður slæðast þar með.

Alþýðuflokkurinn var að mínu mati ekkert annað en dulbúinn hægriflokkur sem þóttist vera meða jafnaðrastefnu, sérstaklega undir stjórn Jóns Baldvins Hannibalssonar. Það skánaði örlítið þegar þau stofnuðu samfylkinguna á rústum Alþýðuflokks og Alþýðubandalags en stefnir aftur hraðbyri að því að taka upp hægri stefnu fyrirrennara síns.

VG, hitt brotið úr gamla Alþýðubandalaginu, virtist mér taka upp ferskar áherslur og boðuðu nýja strauma í Íslenskri pólitík. Þar var meðal annars nokkuð sem ég hafði reyndar enga trú á að gæti gerst hér á landi, en það var áherslan á samráðspólitík. Þar sem opnað væri á að fá sem flesta að borðinu í miklum ágreiningsmálum og þá væri reynt til þrautar að fá sem víðasta samstöðu um niðurstöðu. Þetta taldi ég vera til marks um það að loksins væri hér kominn flokkur sem setti málefnin ofar sjálfum sér.

Annað sýnist mér því miður vera komið á daginn.

Í fyrsta lagi þá getur þessi aðferð ekki virkað nema allir þeir sem að borðinu koma séu heilshugar í því að ná samkomulagi. Það þarf ekki nema einn svartann sauð í slíku máli til að hleypa svona vinnu upp í loft. Samanber Icesave.

Í öðru lagi þá verða þingmenn flokksins sem leggur mesta áherslu á að ástunda svona jákvæð og opin vinnubrögði að vera þá samstíga í því að láta það ekki eftir sér að fara á eitthvert egocentrískt tripp með lýðskrumi og öðrum lítt sæmandi vinnubrögðum. 

Loks verða menn að gæta að sér að klækjapólitíkusar nýti sér þá ekki sjálfum sér til framdráttar, líkt og það sem gerðist núna síðast, þegar skúrkarnir leggja fram mál sem þeir vita að grænjaxlarnir eru hlyntir og fá þá til að styðja málið. Þetta mál er eingöngu til þess ætlað að reka fleyg í stjórnarsamstarfið. Framsóknarflokknum er ekki treystandi í þessu frekar en öðru.

Þó svo að ég sé ekki í nokkrum vafa um að flestir þingmenn sem sitja á Alþingi vilji gera sitt gagn þjóðinni til heilla, þá eru þessar aðferðir sem þeir beita ekki að skila okkur neinu öðru en því að trú fólks á getu þeirra til að koma heimilunum í landinu til bjargar fer ört dvínandi. Ég er meira að segja farinn að hafa miklar efasemdir um stórann hluta flokksins míns. 

Þetta, sem ég rakst á í sandkorni í DV í dag, segir kannski allt sem segja þarf, ef satt reynist:

“Lee Buchheit, aðalsamningamaður Íslands, veit viti sínu um erlendar skuldir og skuldauppgjör milli ríkja. Buchheit mun hafa lagst yfir stöðuna, kastað til hliðar atriðum sem vonlítið væri að hnika, svo sem eins og dómstólaþrefinu og deilum um höfuðstól Ice save-skuldbindinganna. Betra væri að einbeita sér að öðrum atriðum þar sem sóknarfærin lægju. Þetta vakti tortryggni Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar. formanns Framsóknarflokksins, sem þótti málflutningurinn of keimlíkur afstöðu stjórnarliða og varð eins og snúið roð í hundskjafti. „Hvað er eiginlega með þennan Mr. Sigmund?“ á Lee Buchheit að hafa spurt.”

Það hefur löngum verið háttur hægri manna á Íslandi þegar umdeild mál hafa komist í umræðuna og líkur á því að þeirra sjónarmið verði undir í þeirri umræðu að þeir beina umræðunni að aukaatriðum málsins og gera það að aðalatriði. Á enska tungu er þetta kallað að búa sér til strá mann, en við eigum ágætis orðatiltæki þar sem talað er um að deilt sé um keisarans skegg, drepa málum á dreif, slá ryki í augu fólks og eflaust má finna ótal mörg í viðbót.

Davíð Oddson kom með ágætt hugtak yfir þetta og kallar það smjörklípu, sem mun víst eiga uppruna sinn í því að amma hans hafi sagt honum frá því að þekkt aðferð væri að setja smjörklípu á rófuna á ketti ef maður vildi beina athygli þeirra frá einhverju, því þeir færu þá að elta á sér rófuna í staðin. Við skulum notast við þessa ágætu myndlíkingu Davíðs.

Í Silfri Egils um daginn, þegar fulltrúar flokkana mættu og ræddu um niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar kom upp í þeirri umræðu að það mætti vel fara með önnur mál í álíka atkvæðagreiðslu. Þar nefndi Jóhanna Sigurðardóttir kvótamálið sem dæmi um gott mál að láta þjóðina skera úr um.

Eftir ótal margar skoðanakannair, þá vitum við alveg hver niðurstaðan úr þeirri atkvæðagreiðslu yrði, þjóðim mundi vilja láta afnema þennan eignarrétt sem útgerðarmenn hafa á kvótanum. Ég nota hér orðið eignaréttur, því það er ekkert annað en eignarréttur, þó svo að það eigi að heita svo að auðlindin sé í eigu þjóðarinnar, enda geta þeir veðsett hana eins og hverja aðra eign sína.

Viðbrögð Bjarna Ben. við þessari tillögu Jóhönnu voru dæmigerð smjörklípa! Hann spurði strax hvernig á að orða spurninguna sem spurja á þjóðina að? Þessi grein hér á Vísi er líka á sömu nótum, ein allsherjar smjörklípa út í gegn.

Ég er ekki að segja að það sé ekki grundvallar mál að setja fram spurninguna á þann hátt að óumdeilt sé um hvað valið standi, heldur er hér fyrst og síðast verið að drepa málinu á dreif. Sjálfstæðismenn vilja alls ekki að þjóðaratkvæðagreiðsla fari fram um spillinguna í landinu sem þeir verja af kajfti og klóm. þess vegna grípa þeir til allra tiltækra ráða að svo verði ekki.

Við vitum ölla að Sjálfstæðisflokkurinn byggir mestann hluta af spilltum völdum sínum á kvótabraskinu og öðrum álíka óþverra, enda glopraði aðstoðamaður Bjarna Ben, Sigurður Kári, því út úr sér á landsfundi þeirra Sjálfstæðismanna að flokkurinn teldi sig ráða yfir sjávarauðlindinni. Þess vegna leggja þeir ofur kapp á að þetta mál muni aldrei fara í þjóðaratkvæðagreiðslur. 

Smjörklípan byggist á því að segjast vilja fá þjóðaratkvæðagreiðsluna, enda pólitískt sjálfsmorð að segja nei við henni, en fara síðan í óendanlegar umræður um framkvæmd hennar, svo sem orðalag spurningarinnar og fleirra í þeim dúr. Í þessari grein sem ég nefni er t.d. farið í það að setja málið þannig upp að það eigi að fara að kjósa um kvótakerfið sjálft, samanber þessi orð:

“Kvótakerfið er skilvirkt og hagkvæmt, hefur reynzt betur en flest önnur kerfi við skynsamlega stjórnun auðlindarinnar og hefur skilað gríðarlegri hagræðingu í sjávarútveginum.”

Þessi orð gefa það í skyn að það eigi að fara að leggja niður kvótakerfið og hugsanlega taka þá upp eitthver annað kerfi. Það má eflaust deila um það, en slíkt er allavegana ekki á dagskrá þessari ríkisstjórn sem nú situr.

Það hefur einnig verið gefið í skyn að með því að fara þessa svokölluðu fyringarleið eigi bara að fara að hætta að veiða fisk við landið, allavega fær maður ekki betur skilið á þeim yfirlýsingum sem borist hafa frá Vestmannaeyjum og fleirri sjávarútvegsbyggðum landsins. Þar blasið við auðn ef eignarrétturinn verður tekinn af kvótabröskurunum að þeirra mati. En lítum aftur á greinina:

“Hvaða kosti ætti að leggja fyrir þjóðina þegar kosið yrði um fiskveiðistjórnunina? Yrði það óbreytt ástand eða hreinræktuð fyrningarleið, sem segja má að séu ýtrustu kostirnir? Forsætisráðherra segir að vel færi á því að niðurstaða sáttanefndarinnar svokölluðu yrði lögð fyrir þjóðina. Þá væri þjóðin að kjósa á milli óbreytts ástands og einhvers konar málamiðlunar. Enn veit enginn hver sú málamiðlun gæti orðið. Kannski yrði hún að halda óbreyttu kvótakerfi, en leggja hærra veiðileyfagjald á útgerðina. Einu sinni leit út fyrir að sátt gæti náðst um slíka leið og ástæða væri til að láta reyna á hvort þjóðin væri henni sammála.”

Þetta segir bara eitt. Blekkja þjóðina til að fara að kjósa um ekkert á nákvæmlega sama hátt og gerðist um síðustu helgi. Það er enginn sátt um þetta óbreytta kerfi og verður aldrei, ekki heldur þó að útgerðir verði látnar greiða einhverja leigu fyrir kvótann. Mismununin er allt of mikil og það er fyrst og síðast verið að reyna að leiðrétta það með tillögunum um fyrningaleiðina.

Nýjir aðilar í útgerð komast hreinlega ekki inn nema eiga gríðarlega fjármuni til þess að geta keypt kvóta af mönnum sem eiga hann ekki einusinni! Ekki virðist það vera betra að leigja hann því leiguverðið er svo glæpsamlegt að það er upp undir það sem fæst fyrir aflann á markaði. Fyrningarleiðin byggir á því að allir geti leigt veiðiheimildir af þjóðinni og greiði fyrir það ásættanlega leigu, en ekki okur líkt og útgerðamenn gera nú.

Þetta spillta kerfi eru hagsmunagæslumenn tilbúnir að verja og úthrópa þá sem því vilja breyta að þeir séu að setja útgerðir og byggðarlög á hausinn ef við þessu verði hróflað. Þessi smjörklípa þeirra er því ekkert annað en hagsmunagæsla fyrir áframhaldandi spillt og rotið kerfi.

Þegar stjórnmálaflokkar ákveða að fara í samstarf, er gerður samningur þeirra á milli um stefnumál og áherslur, oftast kallað stjórnarsáttmáli. þar gera þeir líka okkur grein fyrir því hvað það er sem þeir hyggjast gera og hvernig. Þessi sáttmáli þeirra er borinn undir þingmenn flokkana til synjunar eða samþykkis áður en til formlegs samstarfs verður stofnað. Allt þetta ferli kallast venjulega stjórnarmyndunarviðræður.

Það hefur oft gerst að einhverjir þingmenn hafa ekki viljað samþykkja eitt og annað í slíkum sáttmálum og þá hafa stundum verið gerðar málamiðlanir, eða þeir hafa einfaldlega verið óbundnir af tilteknum málum. Sem dæmi um slíkt, þá má nefna að þingmenn VG áskilja sér rétt til að kjósa og tala gegn væntanlegum samningi um ESB aðild, þó þeir hafi stutt það að sótt yrði um, enda var sá fyrirvari á þeirri samþykkt að aðildarsamningur færi í þjóðaratkvæðagreiðslu.

Það er þó mun sjaldgæfara, en þekkjast þó dæmi þess, að þingmenn hafi snúið baki við stjórnarsáttmálanum sem þeir samþykktu í fyrstu og enn sjaldgæfara er það að þeir stundi bókstaflega stjórnarandstöðu nánast allt frá fyrsta degi líkt og nokkrir þingmenn VG hafa gert.

Allir þeir 63 þingmenn sem sitja á Alþingi hafa vafalítið hver sína meiningu og sjónarmið til hinna margvíslegu mála sem koma upp. Allir hafa þeir líka einhver sín hjartans mál sem þeir hafa lagt áherslu á í sinni kosningabaráttu og ekki ber að gera lítið úr þeim. Leiðir þessara þingmanna að settu marki eru líka mismunandi og ekki alltaf allir á eitt sáttir með þær, jafnvel þó að þær leiði til sömu niðurstöðu.

Sumir þingmenn hafa greinilega meiri félagsþroska en aðrir. Þeir líta á heildarmyndina og geta vegið og metið það hvort einstrengingsháttur og þvermóðska í einhverju  þeirra hjartans máli geti leitt til meira tjóns fyrir heildina en það að ná sínu fram. Þessir þingmenn vita sem er að stundum er ekki alltaf rétti tíminn að krefjast þess að þeirra mál nái fram eða að þeirra sjónarmið séu tekin inn. Það eru samt ekki allir með þennan félagsþroska.

Skoðum t.d. þessa frétt þar sem rætt er við Lilju Mósesdóttur, þar sem segir m.a.

“Í samtali við fréttastofu sagði Lilja að sumir dyggir stuðningsmenn ríkisstjórnarinnar hefðu sjálfsagt ekkert á móti því að hún þagnaði. En fyrir henni væru stjórnmál tímabundið verkefni. Hún hefði boðið sig fram með tiltekin mál á oddinum á sínum tíma, að samþykkja ekki Icesave samningana, að gripið yrði til aðgerða fyrir heimilin í landinu og að vera í andstöðu við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn.”

Allt þetta er gott og blessað út af fyrir sig, en eitt verður þó að benda á að hún ER í flokki sem þrátt fyrir andstöðu við AGS samþykkti í stjórnarsáttmála að halda áfram á þeirri braut sem hafin var. En lítum nánar á þessa frétt:

“Lilja segir að mistekist hafi að ná samstöðu innan stjórnarflokkanna um framgang Icesave málsins strax í byrjun síðasta árs. Þá hafi fimm þingmenn lagst gegn því í þingflokki Vinstri grænna að Steingrímur J. Sigfússon formaður flokksins og fjármálaráðherra færi og undirritaði samninginn. Hann hafi samt gert það.”

Fyrr í fréttinni segir Lilja eitthvað um skoðanaofbeldi: “Og Lilja spyr á Fésbókinni hvort fólk sé að tala um skoðanaofbeldi gagnvart stjórnarliðum sem börðust gegn samþykkt Icesave samningsins? Ef svo sé muni þessi ríkisstjórn ekki sitja lengi.”

Hvað er ofbeldi ef ekki þessar aðferðir hennar, vitandi það að þingmeirihlutinn er tæpur? Fimm þingmenn er meira en nóg til að fella stjórnina en fimm þingmenn innan raða þingflokks VG er EKKI meirihluti þingflokksina og þess vegna fór Steingrímur ekki gegn vilja meirihluta þingflokksisns í málinu.

Þessi vinnubrögð Lilju Mósestóttur er skoðanakúgun á hæsta stigi, þessi vinnubrögð eru ekki sæmandi flokki sem er í meirihluta samstarfi við annan flokk, hún getur stundað þessi vinnubrögði í sandkassaleiknum með Hreyfingunni! 

Það er eitt að hafa skoðun og halda henni fram en annað að beita óeðlilegum þrýstingi og með skoðanakúgun á meirihluta þingflokksins í krafti þess að tæpur meirihlut er fyrir meirihluta ríkisstjórnarinnar.

Já Lilja ég mæli með því að þú og hinir í stjórarandstöðu innan VG farir að þegja!

Þessi grein Þorsteins Pálssonar um ágreining í ríkisstjórninni er nokkuð góð úttekt á því sem við blasir. Það er smám saman að renna upp fyrir mér að þessar ásakanir Bjarna Ben og Sigmundar Davíðs um getuleysi ríkisstjórnarinnar eru ekki bara vegna þess að Icesavemálið hefur tekið allann tíma hennar, þó að það sé að mestu því um að kenna. 

Vandamálið virðist núna einkum vera Ögmundur Jónasson, Lilja Mósesdóttir, Guðfríður Lilja Grétarsdóttir og Ásmundur Daðason. Atli Gíslason virðist líka vera þarna tvístígandi á hliðarlínunni. Þorsteinn nefnir sjötta þingmanninn sem ég veit ekki hver gæti verið, alla vegana ber þá ekki jafn mikið á honum og þessum fimm.

Öll vitum við að andstaðan við AGS var mikil innan raða VG allt frá upphafi, því er ekki að leyna, en fyrst að hann er kominn hingað og búið er að taka við peningum, bæði frá honum og eins öðrum í sambandi við áætlun þá sem farið var af stað með, þá taldi ég að VG hefði samþykkt það þrátt fyrir að vera með óbragð í munni að halda samt þeirri vinnu áfram. Stjórnarsáttmálinn gerir allavegana ráð fyrir því að unnið verði á grundvelli samkomulags við AGS.

Núna heyrast þær raddir úr herbúðum VG (í sjónvarpsfréttum í gærkvöldi) að stjórnarandstan í VG hafi fullann hug á því að ganga til liðs við Framsókn og Hreyfingu og hyggist styðja þingsályktunartillögu þess efnis að hætta efnahagssamstarfinu við AGS og semja nýja efnahagsáætlun án þátttöku hans. Þorsteinn bendir á þetta í grein sinni:

“Verkurinn er hins vegar sá að hluti af þingflokki VG hefur frá upphafi verið ósáttur við þetta samstarf. Sú andstaða hefur farið vaxandi. Fyrir þá sök hefur leikið verulegur vafi á að ríkisstjórnin hefði starfhæfan meirihluta til að halda endurreisnarstarfinu áfram. Það sem var vafi er nú staðreynd. Fyrir vikið dýpkar pólitíska lægðin með hverjum degi.”

Geri þessir þingmenn þetta þá sé ég ekki annað en að hér sé kominn upp alvarleg stjórnarkreppa, því Samfylkingin mun ekki láta þetta yfir sig ganga öllu lengur. Það kom reyndar fram í Silfri Egils í gær að bæði Jóhanna og Steingrímur virðast gera sér grein fyrir þessum vanda því þau töluðu um að þétta raðirnar og ég held að allir viti vel hvað þau áttu við, án þess að það hafi verið nefnt sérstaklega.

Verði það raunin að þingmenn VG styðji þetta mál þá sé ég ekki betur en að annaðhvort verði hér efnt til kosninga í vor eða að Samfylking og Sjálfstæðisflokkur myndi hér nýjan meirihluta. Framsóknarflokkurinn er ótækur í stjórnarsamstarf með sigmund Davíð innanborðs, svo ekki verður hægt að styrkja stjórnina með honum. Hreyfingin er á móti nánast öllu sem þessi rkisstjórn hefur gert. Hún virkar á mann svona eins og álegg í vitlausri samloku.

það má reyndar segja um stjórnarandstöðuna inna VG líka að þau séu álegg í vitlausri samloku. Þau eru allavegana ekki stjórntæk og eru nú þegar búin að valda miklum skaða með framferði sínu og ef þau hlaupa enn einusinni úr skaftinu, þá er þessi stjórn einfaldlega sprungin, það er mitt álit.

Verði þetta fólk til þess að fella fyrstu ríkisstjórn landsins sem byggir á félagshyggju og vinstri áherslum, þá tel ég að pólitískum frama þeirra sé lokið innan stjórnmálflokka sem kenna sig við félagshyggju og vinstri stefnu. Ég mun í það minnsta ekki styðja þann lista sem stillti þeim upp aftur ef til þess kemur að þau sprengi ríkisstjórnarsamstarfið. Það er alveg á hreinu.

Þetta fólk verður að gera sér grein fyrir því að samstarf við aðra flokka í meirihluta byggir alltaf á samningum og oft verður flokkur þeirra að kyngja sumum af stefnumálum sínum, líkt og samstarfsflokkurinn þarf að gera líka. Það gerði VG í ESB að hluta til, en er þó óbundinn í afstöðu sinni til þess þegar kemur að því að greiða atkvæði um hugsanlegann samning.

Snúist þetta um persónurnar Ögmund og Steingrím, líkt og sumir andstæðingar okkar hafa verið að nefna, þá get á fullvissað Ögmund um að sú orrusta er töpuð. Steingrímur nýtur margfallt meira trausts, ekki bara innan raða VG heldur langt út fyrir okkar raðir.

Þá er það komið fram sem ég hef marg oft sagt hér á blogginu, stjórnarandstaðan notar bæði Iceave og þessa þjóðaratkvæðagreiðslu til að reyna að þvinga fram að ríkisstjórnin segi af sér.

Þetta hefur verið borðleggjandi allan tímann að mínu mati. Þrátt fyrir að Bjarni hafi neitað því þegar Egill spurði hann, þá var það ekkert annað að heyra á öllum hans málflutningi að það væri það sem hann ætlaði sér. Sigmundur Davíð var þó heiðarlegri (eða kannski vitlausari?) en Bjarni og sagði það blákalt að stjórnin ætti að víkja því hún væri ófær um að geta tekist á við vandann.

Jóhanna greip það á lofti og spurði hann hvort hann teldi að stjórn undir hans forystu væri vænlegri kostur og háðsglottið leyndi sér ekki! Sigmundur greyið snöggreiddist og roðinn sást meira að segja í gegnum sminkið! Hann endurflutti megnið af gömlu tuggunum sínum, sem of langt mál er að fara út í að endurtaka hér.

Bjarni Ben. nefndi nokkur mál sem mikil óeining er um innan Alþingis og þar á meðal það sem ég tel vera megin ástæðu þess að þeir leggja þess ofuráherslu á að þvælast með þetta Icesavemál eins og raun ber vitni. Það er stefna ríkisstjórnarinnar að setja lög sem innkalli kvótann á tuttugu árum, sem síðan verði leigður aftur út og ríkissjóður nyti þá leiguteknanna. 

Þetta mál sem hefur svo bersýnilega opinberað fyrir okkur hvað þessir flokkar standa fyrir, bæði Framsókn og Sjálfstæðismenn, er þeim svo mikið kappsmál að þeir munu leggja allt í sölurnar til þess að stöðva það. Þeir munu nota allann þann tíma og alla þá orku sem þeir hafa til þess að tefja hér uppbyggingu og önnur mál, því á meðan að svo er, þá minnkar traustið á ríkisstjórninni og þolinmæði óreyndra þingmanna innan raða stjórnarflokkana fer ört þverrandi.

Steingrímur nefndi aðeins rannsóknarskýrsluna, sem hann taldi að Sjálfstæðismenn mundu stinga undir stól ef þeir væru komnir í ríkisstjórn. Bjarni Ben varð sótillur og tók það sem eitthvað persónulegt, sem mér fannst svona eftirá að hyggja skrýtið, þar sem hann, að því að best er vitað, var ekki til rannsóknar. Það var að vísu full þörf á því, en það er önnur saga.

Það eina sem mér fanns koma af viti frá stjórnarandstöðunni var, ótrúlegt nokk, það sem Birgitta sagði um að stjórnmálamenn ættu að fara að hætta þessum endalausu þrætum og rifrildi um aukaatriði og sameinast í því að leita lausna á málinu.

Það sem kom líka fram í þættinum hjá Agli er einmitt það sem ég bloggaði um hér í morgun, að stjórnin verður að fara að koma böndum á stjórnarandstöðuna innan eigin raða. Ef það tekst ekki, þá verður hún að fara frá, því hún hefur ekki þingmeirihluta eins og staðan er í dag.